Xét nghiệm máu cần thiết khi đánh giá sỏi tiết niệu

Vì sao cần kiểm tra chức năng thận?

Sỏi gây tắc có thể ảnh hưởng đến chức năng thận, đặc biệt khi:

• Tắc hai bên.
• Chỉ còn một thận hoạt động.
• Tắc kéo dài.
• Có mất nước.
• Có nhiễm khuẩn.
• Có bệnh thận từ trước.

Creatinine máu và eGFR thường được dùng để đánh giá chức năng lọc của thận. Kết quả cần được so sánh với giá trị trước đó nếu có.

Công thức máu cho biết gì?

Công thức máu có thể hỗ trợ đánh giá:

• Bạch cầu tăng gợi ý phản ứng viêm hoặc nhiễm khuẩn.
• Hemoglobin giúp đánh giá thiếu máu hoặc mất máu trong tình huống đặc biệt.
• Tiểu cầu có ý nghĩa khi chuẩn bị can thiệp hoặc đánh giá chảy máu.

Một kết quả bạch cầu bình thường không loại trừ hoàn toàn nhiễm khuẩn.

CRP và các dấu ấn viêm có cần thiết không?

CRP hoặc dấu ấn viêm khác có thể được sử dụng khi nghi nhiễm khuẩn hoặc viêm. Chúng không xác định riêng nguyên nhân do sỏi nhưng giúp đánh giá mức độ bệnh khi kết hợp với lâm sàng.

Điện giải đồ có vai trò gì?

Natri, kali, bicarbonate và các chỉ số khác có thể bị ảnh hưởng khi:

• Nôn nhiều.
• Mất nước.
• Suy thận.
• Nhiễm khuẩn nặng.
• Có bệnh chuyển hóa.
• Dùng một số thuốc.

Điện giải cũng quan trọng trước gây mê hoặc can thiệp.

Canxi máu có cần kiểm tra không?

Canxi máu có thể được chỉ định, đặc biệt ở người:

• Sỏi tái phát.
• Có nhiều viên.
• Có tăng canxi niệu.
• Nghi bệnh tuyến cận giáp.
• Có loãng xương hoặc triệu chứng liên quan.
• Thuộc nhóm nguy cơ cao.

Nếu canxi máu tăng, bác sĩ có thể chỉ định thêm xét nghiệm hormone tuyến cận giáp và các đánh giá khác.

Acid uric máu có chẩn đoán được sỏi acid uric không?

Không. Acid uric máu có thể hỗ trợ đánh giá nhưng không đủ để xác định thành phần viên sỏi. Sỏi acid uric còn liên quan chặt với độ pH nước tiểu và bài tiết acid uric.

Xét nghiệm đông máu khi nào cần?

Có thể cần trước phẫu thuật hoặc thủ thuật, đặc biệt khi:

• Đang dùng thuốc chống đông hoặc kháng kết tập tiểu cầu.
• Có bệnh gan.
• Có tiền sử chảy máu bất thường.
• Chuẩn bị can thiệp có nguy cơ chảy máu.

Không tự ngừng thuốc chống đông trước khi có hướng dẫn.

Khi nghi nhiễm khuẩn nặng cần xét nghiệm gì?

Tùy tình trạng, có thể cần:

• Công thức máu.
• CRP hoặc dấu ấn viêm.
• Creatinine và điện giải.
• Lactate.
• Cấy máu.
• Xét nghiệm chức năng gan và đông máu.
• Cấy nước tiểu.

Điều trị không nên chậm trễ ở người có dấu hiệu nhiễm khuẩn huyết.

Có cần xét nghiệm máu khi sỏi nhỏ và ít triệu chứng không?

Không phải lúc nào cũng cần đầy đủ. Bác sĩ sẽ quyết định dựa trên:

• Mức độ đau.
• Nôn hoặc mất nước.
• Có sốt hay không.
• Tắc nghẽn.
• Bệnh nền.
• Tuổi.
• Kế hoạch dùng thuốc hoặc can thiệp.

Những hiểu lầm thường gặp

"Creatinine bình thường nghĩa là không có tắc nghẽn"

Không đúng. Tắc một bên có thể vẫn có creatinine bình thường nếu thận còn lại hoạt động tốt.

"Acid uric máu cao là chắc chắn có sỏi acid uric"

Không đúng.

"Bạch cầu bình thường là không nhiễm khuẩn"

Không thể loại trừ chỉ bằng một xét nghiệm.

Câu hỏi thường gặp

Có cần nhịn ăn trước xét nghiệm máu?

Tùy bộ xét nghiệm. Hãy hỏi cơ sở thực hiện.

Uống thuốc trước xét nghiệm có ảnh hưởng không?

Một số thuốc có thể ảnh hưởng kết quả. Không tự ngừng thuốc; hãy cung cấp danh sách thuốc đang dùng.

Có cần giữ lại kết quả cũ không?

Có. So sánh với creatinine, canxi và các chỉ số trước đó có thể rất hữu ích.