Thuốc chống viêm giảm đau: dùng thế nào để an toàn?

Vì sao thuốc chống viêm có hiệu quả?

Ngoài tác dụng giảm đau, thuốc chống viêm còn làm giảm tổng hợp prostaglandin, từ đó có thể giảm:

• Phản ứng viêm quanh sỏi.
• Phù nề niệu quản.
• Áp lực trong hệ tiết niệu.
• Co bóp gây đau.

Những thuốc nào thuộc nhóm này?

Một số thuốc thường gặp:

• Ibuprofen.
• Diclofenac.
• Ketorolac.
• Naproxen.
• Celecoxib và các thuốc chọn lọc COX-2.

Tên thương mại rất đa dạng. Người bệnh cần xem hoạt chất để tránh dùng trùng.

Ai cần thận trọng hoặc không nên tự dùng?

Đặc biệt thận trọng khi có:

• Bệnh thận mạn.
• Mất nước hoặc nôn nhiều.
• Loét dạ dày – tá tràng.
• Tiền sử xuất huyết tiêu hóa.
• Đang dùng thuốc chống đông hoặc kháng kết tập tiểu cầu.
• Suy tim.
• Tăng huyết áp khó kiểm soát.
• Bệnh gan nặng.
• Dị ứng với thuốc chống viêm.
• Hen liên quan aspirin hoặc NSAID.
• Thai kỳ, đặc biệt các giai đoạn muộn.

Có thể dùng hai thuốc chống viêm cùng lúc không?

Không nên.

Ví dụ, không nên tự phối hợp ibuprofen với diclofenac hoặc naproxen. Dùng hai thuốc cùng nhóm thường không làm tăng hiệu quả tương xứng nhưng làm tăng nguy cơ:

• Chảy máu tiêu hóa.
• Tổn thương thận.
• Giữ nước.
• Tăng huyết áp.
• Biến cố tim mạch.

Thuốc chống viêm có làm hại thận không?

Có thể, đặc biệt khi:

• Người bệnh mất nước.
• Có tắc nghẽn.
• Chức năng thận đã giảm.
• Dùng liều cao.
• Dùng kéo dài.
• Dùng cùng thuốc ảnh hưởng thận khác.

Vì vậy, người bệnh có bệnh thận hoặc chỉ còn một thận cần được bác sĩ hướng dẫn cụ thể.

Có nên uống thuốc sau ăn?

Uống sau ăn có thể giảm khó chịu ở dạ dày nhưng không loại bỏ nguy cơ loét hoặc xuất huyết tiêu hóa.

Không nên xem việc uống sau ăn là biện pháp bảo vệ hoàn toàn.

Có cần dùng thuốc bảo vệ dạ dày?

Một số người có nguy cơ tiêu hóa cao có thể được kê thuốc bảo vệ dạ dày. Không phải ai cũng cần và thuốc này không loại bỏ mọi nguy cơ.

Dấu hiệu tác dụng phụ cần chú ý

Ngừng tự dùng và đi khám nếu có:

• Đau bụng dữ dội.
• Nôn ra máu.
• Đi ngoài phân đen.
• Phù.
• Khó thở.
• Tiểu ít.
• Chóng mặt, ngất.
• Phát ban hoặc sưng môi, khó thở.

Thuốc chống viêm có giúp sỏi tự ra không?

Mục tiêu chính là giảm đau và viêm. Thuốc không phải thuốc làm tan sỏi và không bảo đảm viên sỏi sẽ tự ra.

Những hiểu lầm thường gặp

“Thuốc không kê đơn thì hoàn toàn an toàn”

Không đúng.

“Đổi sang thuốc chống viêm khác nếu chưa đỡ”

Không nên tự đổi hoặc phối hợp mà chưa kiểm tra tổng liều và chống chỉ định.

“Uống vài ngày chắc chắn không ảnh hưởng thận”

Nguy cơ có thể xuất hiện sớm ở người mất nước, suy thận hoặc có tắc nghẽn.

Câu hỏi thường gặp

Paracetamol có phải thuốc chống viêm không?

Không. Paracetamol giảm đau và hạ sốt nhưng không thuộc nhóm NSAID.

Có thể uống NSAID cùng thuốc chống đông không?

Có thể làm tăng nguy cơ chảy máu. Cần hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ.

Người tăng huyết áp có dùng được không?

Một số người vẫn dùng được trong thời gian ngắn, nhưng thuốc có thể làm tăng huyết áp và giữ nước. Cần đánh giá cá thể.