Nội soi thận ngược dòng bằng ống mềm – RIRS là gì?

RIRS khác nội soi niệu quản thông thường như thế nào?

Cả hai đều đi theo đường tiểu tự nhiên.

Điểm khác là:

• Nội soi niệu quản bán cứng chủ yếu điều trị sỏi niệu quản.
• RIRS dùng ống soi mềm, có thể uốn cong để đi vào các đài thận.
• RIRS thường dùng laser để phá sỏi trong thận.
• Có thể sử dụng bao tiếp cận niệu quản để đưa dụng cụ lên xuống nhiều lần.

RIRS phù hợp với trường hợp nào?

Có thể được cân nhắc khi:

• Sỏi thận nhỏ hoặc trung bình.
• Sỏi nằm ở vị trí khó điều trị hiệu quả bằng SWL.
• SWL đã thất bại.
• Người bệnh muốn tránh đường chọc qua da.
• Có nhiều viên nhỏ ở các đài khác nhau.
• Sỏi có mật độ cao.
• Có rối loạn đông máu đã được đánh giá và phương án khác không phù hợp.
• Cần tiếp cận sỏi thận qua đường tự nhiên.

Với sỏi thận lớn, PCNL thường đạt sạch sỏi hiệu quả hơn, dù RIRS theo nhiều giai đoạn có thể được lựa chọn trong một số hoàn cảnh.

Quy trình thường gồm những bước nào?

• Gây mê.
• Soi bàng quang và niệu quản.
• Đưa dây dẫn lên thận.
• Có thể đặt bao tiếp cận.
• Đưa ống soi mềm vào hệ thống đài bể thận.
• Tán sỏi bằng laser.
• Gắp một số mảnh sỏi.
• Đặt sonde JJ khi cần.

Ưu điểm

• Không có vết chọc qua da.
• Có thể tiếp cận nhiều đài thận.
• Ít chảy máu hơn PCNL trong nhiều trường hợp.
• Thời gian hồi phục thường nhanh.
• Có thể điều trị sỏi không phù hợp với SWL.
• Có thể lấy mẫu sỏi để phân tích.

Hạn chế

• Có thể cần nhiều lần điều trị.
• Thời gian mổ có thể kéo dài.
• Chi phí dụng cụ cao.
• Ống soi mềm dễ hư hỏng và cần hệ thống chuyên dụng.
• Khả năng sạch sỏi giảm khi gánh nặng sỏi lớn.
• Sỏi đài dưới có thể khó tiếp cận hoặc lấy mảnh.
• Có thể cần đặt stent trước nếu niệu quản hẹp.

Biến chứng có thể gặp

• Nhiễm khuẩn.
• Đau và tiểu buốt.
• Tiểu máu.
• Tổn thương niệu quản.
• Tăng áp lực trong thận trong quá trình mổ.
• Sỏi còn sót.
• Hẹp niệu quản.
• Biến chứng liên quan gây mê.

Vì sao có thể phải đặt stent trước RIRS?

Nếu niệu quản hẹp, việc cố đưa dụng cụ lên có thể gây tổn thương. Đặt stent trước giúp:

• Dẫn lưu nước tiểu.
• Làm niệu quản giãn thụ động.
• Tạo điều kiện cho lần nội soi sau an toàn hơn.

RIRS có làm sạch hoàn toàn sỏi không?

Không thể bảo đảm trong mọi trường hợp.

Kết quả phụ thuộc:

• Tổng kích thước sỏi.
• Số lượng.
• Vị trí.
• Giải phẫu đài thận.
• Thời gian mổ an toàn.
• Khả năng lấy mảnh.
• Kinh nghiệm và trang thiết bị.

RIRS và SWL khác nhau ra sao?

RIRS:

• Xâm lấn hơn.
• Cần gây mê.
• Tiếp cận sỏi trực tiếp.
• Thường đạt sạch sỏi cao hơn trong một số tình huống.

SWL:

• Ít xâm lấn hơn.
• Không đưa dụng cụ vào đường tiểu.
• Có thể cần nhiều phiên.
• Phụ thuộc nhiều hơn vào độ cứng, vị trí sỏi và khả năng tự đào thải mảnh sỏi.

RIRS và PCNL khác nhau ra sao?

RIRS đi theo đường tiểu tự nhiên, còn PCNL tạo một đường chọc qua da vào thận.

PCNL thường hiệu quả hơn với gánh nặng sỏi lớn nhưng có nguy cơ chảy máu và xâm lấn cao hơn. RIRS ít xâm lấn hơn nhưng có thể cần nhiều lần.

Những hiểu lầm thường gặp

“Ống soi mềm vào được mọi vị trí nên chắc chắn sạch sỏi”

Không đúng. Giải phẫu đài thận và kích thước sỏi vẫn ảnh hưởng kết quả.

“Không có vết mổ nghĩa là không cần gây mê”

Không đúng. RIRS thường được thực hiện dưới gây mê.

“RIRS luôn tốt hơn PCNL”

Không. Mỗi phương pháp có chỉ định khác nhau.

Câu hỏi thường gặp

RIRS có phải là tán sỏi nội soi ngược dòng không?

Đúng. Đây là một dạng nội soi ngược dòng sử dụng ống mềm để tiếp cận thận.

Có cần nằm viện lâu không?

Thường không dài nếu diễn biến thuận lợi, nhưng phụ thuộc tình trạng và quy trình cơ sở.

Sau RIRS có thể còn mảnh sỏi không?

Có. Cần tái khám và đánh giá hình ảnh theo lịch hẹn.