Nội soi niệu quản tán sỏi bằng laser là gì?

Nội soi niệu quản được thực hiện như thế nào?

Dụng cụ đi theo đường tự nhiên:

• Qua niệu đạo.
• Vào bàng quang.
• Đi lên lỗ niệu quản.
• Tiếp cận viên sỏi.

Bác sĩ có thể:

• Lấy nguyên viên sỏi bằng rọ.
• Tán sỏi bằng laser.
• Hút hoặc gắp mảnh sỏi.
• Đặt sonde JJ nếu cần.

Không có vết mổ ngoài da trong nội soi niệu quản ngược dòng.

Có những loại ống soi nào?

Ống soi bán cứng

Thường dùng cho sỏi niệu quản, đặc biệt đoạn giữa và đoạn dưới.

Ống soi mềm

Có thể đi lên thận và tiếp cận nhiều vị trí trong hệ thống đài bể thận. Khi điều trị sỏi trong thận bằng ống soi mềm, phương pháp thường được gọi là nội soi thận ngược dòng hoặc RIRS.

Khi nào nội soi niệu quản thường được lựa chọn?

Có thể phù hợp khi:

• Sỏi niệu quản ít khả năng tự ra.
• Đau kéo dài hoặc tái diễn.
• SWL không phù hợp hoặc đã thất bại.
• Cần lấy sỏi chủ động.
• Sỏi có mật độ cao.
• Sỏi không nhìn thấy rõ trên X-quang nhưng vẫn định vị được bằng nội soi.
• Cần tỷ lệ sạch sỏi cao hơn sau một lần điều trị.
• Người bệnh có chống chỉ định tương đối với SWL.

Ưu điểm

• Tiếp cận và xử lý trực tiếp viên sỏi.
• Có thể lấy mảnh sỏi để phân tích.
• Có thể điều trị nhiều vị trí.
• Không có đường chọc qua da.
• Hiệu quả ít phụ thuộc độ cứng sỏi hơn SWL.
• Thường đạt sạch sỏi nhanh hơn SWL trong một số nhóm.

Hạn chế

• Cần gây mê.
• Có thể cần đặt sonde JJ.
• Có thể cần nhiều lần nếu sỏi lớn hoặc nhiều.
• Chi phí và yêu cầu trang thiết bị cao hơn ở một số nơi.
• Có nguy cơ biến chứng liên quan nội soi và gây mê.

Biến chứng có thể gặp

Phần lớn thủ thuật diễn ra an toàn, nhưng có thể gặp:

• Tiểu máu.
• Đau do sonde JJ.
• Nhiễm khuẩn.
• Tổn thương niêm mạc niệu quản.
• Thủng niệu quản.
• Sỏi di chuyển lên cao.
• Hẹp niệu quản về sau.
• Hiếm hơn là đứt hoặc tổn thương nặng niệu quản.
• Sỏi còn sót.

Vì sao đôi khi không thể tán sỏi ngay?

Niệu quản có thể quá hẹp hoặc phù nề, khiến ống soi không đi lên an toàn. Khi đó bác sĩ có thể:

• Đặt sonde JJ để niệu quản giãn dần.
• Hẹn nội soi lại sau.
• Chọn đường tiếp cận khác.

Đây là quyết định nhằm hạn chế tổn thương niệu quản, không phải thất bại bất thường.

Có cần đặt sonde JJ sau nội soi không?

Không phải tất cả trường hợp đều cần.

Sonde JJ có thể được đặt khi:

• Niệu quản phù nề hoặc tổn thương.
• Có nguy cơ tắc do mảnh sỏi.
• Có nhiễm khuẩn hoặc dẫn lưu chưa tốt.
• Thủ thuật kéo dài.
• Sỏi lớn hoặc còn mảnh sỏi.
• Người bệnh chỉ còn một thận.
• Bác sĩ cần bảo đảm dòng nước tiểu lưu thông.

Sau nội soi có thể gặp triệu chứng gì?

Có thể có:

• Tiểu buốt.
• Tiểu rắt.
• Tiểu máu nhẹ.
• Đau hông khi đi tiểu.
• Mót tiểu.
• Khó chịu do sonde JJ.

Các triệu chứng thường giảm dần, nhưng cần báo bác sĩ nếu nặng hoặc kéo dài.

Những hiểu lầm thường gặp

“Nội soi là không có biến chứng”

Không đúng. Đây vẫn là một thủ thuật xâm lấn.

“Có laser thì sỏi nào cũng hết trong một lần”

Không. Sỏi lớn hoặc nhiều có thể cần điều trị theo giai đoạn.

“Đặt sonde JJ nghĩa là thủ thuật có vấn đề”

Không. Stent thường được đặt chủ động để bảo đảm dẫn lưu.

Câu hỏi thường gặp

Có phải mổ mở không?

Không. Dụng cụ đi qua đường tiểu tự nhiên.

Sau nội soi bao lâu có thể về?

Nhiều người có thể về trong ngày hoặc ngày hôm sau, tùy diễn biến và quy trình cơ sở.

Có cần tái khám sau lấy sỏi?

Có. Cần kiểm tra sỏi tồn lưu, tháo stent đúng hẹn và nhận tư vấn phòng ngừa.