Cần chuẩn bị gì trước khi tán hoặc mổ sỏi?

Vì sao cần đánh giá trước can thiệp?

Mỗi phương pháp như SWL, nội soi niệu quản, RIRS hay PCNL có mức độ xâm lấn và yêu cầu chuẩn bị khác nhau.

Đánh giá trước thủ thuật nhằm:

• Xác nhận đúng vị trí và gánh nặng sỏi.
• Kiểm tra chức năng thận.
• Phát hiện nhiễm khuẩn.
• Đánh giá nguy cơ chảy máu.
• Lựa chọn phương pháp gây mê.
• Điều chỉnh bệnh nền.
• Chuẩn bị phương án dự phòng nếu thủ thuật không diễn ra như dự kiến.

Cần mang theo những giấy tờ và kết quả nào?

Nên chuẩn bị:

• Phiếu khám và đơn thuốc hiện tại.
• Kết quả siêu âm, X-quang hoặc CT.
• Đĩa hoặc dữ liệu hình ảnh nếu có.
• Xét nghiệm máu và nước tiểu gần nhất.
• Danh sách bệnh nền.
• Danh sách dị ứng.
• Hồ sơ các lần điều trị sỏi trước.
• Kết quả phân tích sỏi nếu từng thực hiện.

Hình ảnh gốc thường có giá trị hơn chỉ đọc nội dung phiếu kết luận.

Cần báo những thuốc nào?

Phải báo tất cả thuốc đang dùng, đặc biệt:

• Thuốc chống đông.
• Thuốc kháng kết tập tiểu cầu.
• Thuốc điều trị đái tháo đường.
• Thuốc hạ huyết áp.
• Thuốc lợi tiểu.
• Thuốc giảm đau chống viêm.
• Corticoid hoặc thuốc ức chế miễn dịch.
• Thuốc thảo dược và thực phẩm bổ sung.

Không tự ngừng aspirin, clopidogrel, warfarin hoặc thuốc chống đông đường uống thế hệ mới.

Vì sao phải xét nghiệm nước tiểu?

Can thiệp trong khi đang có nhiễm khuẩn đường tiểu làm tăng nguy cơ:

• Sốt sau mổ.
• Viêm thận – bể thận.
• Nhiễm khuẩn huyết.
• Phải hoãn hoặc dừng thủ thuật.

Bác sĩ có thể yêu cầu tổng phân tích nước tiểu, cấy nước tiểu và điều trị kháng sinh trước can thiệp nếu cần.

Nếu có sốt trước ngày mổ thì sao?

Cần báo ngay cho cơ sở điều trị nếu xuất hiện:

• Sốt.
• Rét run.
• Tiểu buốt.
• Nước tiểu đục hoặc hôi.
• Ho, khó thở hoặc bệnh nhiễm khuẩn khác.
• Vết thương da đang nhiễm khuẩn.

Không nên tự che triệu chứng bằng thuốc hạ sốt rồi vẫn đến làm thủ thuật như bình thường.

Có cần nhịn ăn không?

Nếu thủ thuật có gây mê hoặc an thần, người bệnh thường phải nhịn ăn và uống theo hướng dẫn của cơ sở.

Thời điểm cụ thể phụ thuộc:

• Loại thủ thuật.
• Loại gây mê.
• Bệnh nền.
• Thuốc đang dùng.
• Quy trình của bệnh viện.

Không tự suy đoán; cần làm đúng hướng dẫn được cung cấp.

Có cần tắm hoặc cạo lông trước mổ không?

Có thể được hướng dẫn tắm bằng dung dịch phù hợp. Không tự cạo lông vùng phẫu thuật vì có thể làm trầy da và tăng nguy cơ nhiễm khuẩn.

Cần chuẩn bị người đi cùng không?

Nên có người đi cùng nếu:

• Có gây mê hoặc an thần.
• Dự kiến về trong ngày.
• Người bệnh cao tuổi.
• Có nhiều bệnh nền.
• Cần hỗ trợ đi lại.
• Không nên tự lái xe sau thủ thuật.

Những câu hỏi nên hỏi trước khi ký cam kết

• Phương pháp dự kiến là gì?
• Mục tiêu sạch sỏi sau một lần là bao nhiêu?
• Có thể cần đổi phương pháp không?
• Có cần đặt sonde JJ hoặc dẫn lưu không?
• Nguy cơ chảy máu và nhiễm khuẩn ra sao?
• Khi nào được ăn uống, đi lại và xuất viện?
• Khi nào cần quay lại cấp cứu?
• Khi nào tháo stent hoặc tái khám?

Những hiểu lầm thường gặp

“Mổ nội soi nhỏ nên không cần chuẩn bị kỹ”

Không đúng. Nội soi vẫn có nguy cơ nhiễm khuẩn, chảy máu và biến chứng gây mê.

“Tự ngừng thuốc chống đông vài ngày là được”

Không đúng. Việc ngừng và dùng lại phải được cá thể hóa.

“Không có triệu chứng tiểu buốt thì chắc chắn không nhiễm khuẩn”

Không đúng. Một số người có vi khuẩn trong nước tiểu mà không có triệu chứng rõ.

Câu hỏi thường gặp

Có cần mang viên sỏi cũ đã phân tích không?

Nên mang kết quả phân tích nếu có vì có thể ảnh hưởng kế hoạch điều trị và phòng ngừa.

Có được uống thuốc huyết áp sáng ngày mổ không?

Tùy loại thuốc và hướng dẫn của bác sĩ gây mê. Không tự quyết định.

Nếu đang có kinh nguyệt có làm thủ thuật được không?

Nhiều thủ thuật vẫn có thể thực hiện, nhưng cần báo cho cơ sở điều trị.