Khi nào sỏi tiết niệu là tình trạng cấp cứu?

Những dấu hiệu nguy hiểm nhất

Sốt hoặc rét run

Sỏi gây tắc kèm nhiễm khuẩn là cấp cứu tiết niệu. Vi khuẩn có thể lan vào máu và gây nhiễm khuẩn huyết.

Tiểu rất ít hoặc không tiểu được

Có thể liên quan:

• Tắc hai bên.
• Tắc ở người chỉ còn một thận.
• Suy thận cấp.
• Bí tiểu do sỏi bàng quang hoặc niệu đạo.
• Mất nước nặng.

Đau không kiểm soát được

Cần đánh giá lại khi đau vẫn dữ dội dù đã dùng thuốc đúng hướng dẫn, hoặc người bệnh phải quay lại cấp cứu nhiều lần.

Nôn liên tục

Nôn kéo dài có thể gây mất nước, rối loạn điện giải, không uống được thuốc và làm chức năng thận xấu đi.

Mệt lả, lú lẫn hoặc tụt huyết áp

Đây có thể là biểu hiện của nhiễm khuẩn huyết hoặc rối loạn toàn thân nặng.

Những nhóm cần đi khám sớm hơn

• Người chỉ còn một thận hoạt động.
• Người ghép thận.
• Phụ nữ mang thai.
• Trẻ em.
• Người cao tuổi.
• Người đái tháo đường.
• Người suy giảm miễn dịch.
• Người có bệnh thận mạn.
• Người đang dùng thuốc chống đông.
• Người có dị dạng đường tiết niệu.

Sỏi kèm sốt vì sao không được chờ?

Khi đường tiểu bị tắc, kháng sinh có thể không kiểm soát được ổ nhiễm khuẩn phía trên chỗ tắc. Người bệnh có thể cần:

• Kháng sinh đường tĩnh mạch.
• Truyền dịch.
• Cấy máu và nước tiểu.
• Sonde JJ.
• Mở thận ra da.
• Theo dõi hồi sức.

Điều trị triệt để viên sỏi thường được thực hiện sau khi nhiễm khuẩn ổn định.

Đau dữ dội nhưng không sốt có phải cấp cứu không?

Có thể cần cấp cứu nếu:

• Thuốc không kiểm soát được đau.
• Nôn nhiều.
• Chẩn đoán chưa rõ.
• Đau xuất hiện đột ngột bất thường.
• Có bệnh mạch máu hoặc bệnh nền nặng.
• Giảm lượng nước tiểu.
• Chỉ còn một thận.

Đau hông lưng không phải lúc nào cũng do sỏi.

Tiểu máu khi nào cần cấp cứu?

• Tiểu ra nhiều máu đỏ tươi.
• Có nhiều cục máu đông.
• Bí tiểu.
• Chóng mặt hoặc mệt lả.
• Đang dùng thuốc chống đông.
• Tiểu máu kèm sốt.
• Tiểu máu sau can thiệp tăng dần.

Cần làm gì trước khi đến bệnh viện?

• Mang theo danh sách thuốc.
• Mang kết quả CT hoặc siêu âm cũ.
• Báo rõ có một thận duy nhất, thai kỳ hoặc dùng chống đông.
• Không tự uống thêm nhiều loại giảm đau cùng nhóm.
• Không tự dùng kháng sinh còn dư.
• Không ép uống lượng lớn nếu đang nôn hoặc đau dữ dội.
• Nhờ người đưa đi nếu chóng mặt hoặc đã dùng thuốc gây buồn ngủ.

Những hiểu lầm thường gặp

“Sỏi nhỏ thì không thể cấp cứu”

Không đúng. Sỏi nhỏ vẫn có thể gây tắc hoàn toàn và nhiễm khuẩn.

“Hạ sốt rồi thì có thể chờ”

Không đúng. Thuốc hạ sốt chỉ che triệu chứng.

“Đã từng đau sỏi giống vậy thì không cần khám lại”

Không đúng. Mỗi đợt có thể có vị trí sỏi và mức độ tắc khác nhau.

Câu hỏi thường gặp

Có nên gọi cấp cứu khi đau do sỏi?

Nên gọi hỗ trợ khẩn cấp nếu người bệnh lơ mơ, tụt huyết áp, khó thở, đau không thể di chuyển hoặc không có người đưa đi an toàn.

Có thể tự lái xe không?

Không nên nếu đau dữ dội, chóng mặt, nôn hoặc đã dùng opioid hay thuốc an thần.

Sốt nhẹ 37,8°C có đáng lo không?

Mức độ nguy hiểm không chỉ dựa vào con số nhiệt độ. Sốt hoặc rét run ở người nghi tắc sỏi cần được đánh giá sớm.